(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

Aadiparv (Mahabharat) - आदिपर्व (महाभारत)


॥ श्रीः ॥
1.20. अध्यायः 020
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
कद्रूविनतयोः पणबन्धः॥ 1 ॥ सर्पाणां कद्रूशापः॥ 2 ॥ ब्रह्मणा कश्यपाय विषहरविद्यादानं॥ 3 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text

सौतिरुवाच। 1-20-0x(83)(1268)
एतत्ते कथितं सर्वममृतं मथितं यथा।
यत्र सोऽश्वः समुत्पन्नः श्रीमानतुलविक्रमः॥ 1-20-1(1269)
तं निशाम्य तदा कद्रूर्विनतामिदमब्रवीत्।
उच्चैःश्रवा हि किंवर्णो भद्रे प्रब्रूहि मा चिरम्॥ 1-20-2(1270)
विनतोवाच। 1-20-3x(84)
श्वेत एवाश्वराजोऽयं किं वा त्वं मन्यसे शुभे।
ब्रूहि वर्णं त्वमप्यस्य ततोऽत्र विपणावहे॥ 1-20-3(1271)
कद्रूरुवाच। 1-20-4x(85)
कृष्णवालमहं मन्ये हयमेनं शुचिस्मिते।
एहि सार्धं मया दीव्य दासीभावाय भामिनि॥ 1-20-4(1272)
सौतिरुवाच। 1-20-5x(86)
एवं ते समयं कृत्वा दासीभावाय वै मिथः।
जग्मतुः स्वगृहानेव श्वो द्रक्ष्याव इति स्म ह॥ 1-20-5(1273)
ततः पुत्रसहस्रं तु कद्रूर्जिह्यं चिकीर्षती।
आज्ञापयामास तदा वाला भूत्वाऽञ्जनप्रभाः॥ 1-20-6(1274)
आविशध्वं हयं क्षिप्रं दासी न स्यामहं यथा।
नावपद्यन्त ये वाक्यं ताञ्शशाप भुजंगमान्॥ 1-20-7(1275)
सर्पसत्रे वर्तमाने पावको वः प्रधक्ष्यति।
जनमेजयस्य राजर्षेः पाण्डवेयस्य धीमतः॥ 1-20-8(1276)
शापमेनं तु शुश्राव स्वयमेव पितामहः।
अतिक्रूरं समुत्सृष्टं कद्र्वा दैवादतीव हि॥ 1-20-9(1277)
सार्धं देवगणैः सर्वैर्वाचं तामन्वमोदत।
बहुत्वं प्रेक्ष्य सर्पाणां प्रजानां हितकाम्यया॥ 1-20-10(1278)
तिग्मवीर्यविषा ह्येते दन्दशूका महाबलाः।
तेषां तीक्ष्णविषत्वाद्धि प्रजानां च हिताय च॥ 1-20-11(1279)
युक्तं मात्रा कृतं तेषां परपीडोपसर्पिणाम्।
अन्येषामपि सत्त्वानां नित्यं दोषपरास्तु ये॥ 1-20-12(1280)
तेषां प्राणान्तिको दण्डो दैवेन विनिपात्यते।
एवं संभाष्य देवस्तु पूज्य कद्रूं च तां तदा॥ 1-20-13(1281)
आहूय कश्यपं देव इदं वचनमब्रवीत्।
यदेते दन्दशूकाश्च सर्पा जातास्त्वयानघ॥ 1-20-14(1282)
विषोल्बणा महाभोगा मात्रा शप्ताः परंतप।
तत्र मन्युस्त्वया तात न कर्तव्यः कथंचन॥ 1-20-15(1283)
दृष्टं पुरातनं ह्येतद्यज्ञे सर्पविनाशनम्।
इत्युक्त्वा सृष्टिकृद्देवस्तं प्रसाद्य प्रजापतिम्।
प्रादाद्विषहरीं विद्यां कश्यपाय महात्मने॥ 1-20-16(1284)
`एवं शप्तेषु नागेषु कद्र्वातु द्विजसत्तम।
अद्विग्नः शापतस्तस्याः कद्रूं कर्कोटकोऽब्रवीत्॥ 1-20-17(1285)
मातरं परमप्रीतस्तथा भुजगसत्तमः।
आविश्य वाजिनं मुख्यं बालो भूत्वाञ्जनप्रभः॥ 1-20-18(1286)
दर्शयिष्यामि तत्राहमात्मानं काममाश्वस।
एवमस्त्विति सा पुत्रं प्रत्युवाच यशस्विनी'॥ ॥ 1-20-19(1287)

इति श्रीमन्महाभारते आदिपर्वणि आस्तीकर्पणि विंशोऽध्यायः॥ 20 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-20-3 विपणावहे पणं कुर्वहे॥ 1-20-6 जिह्मं कौटिल्यं। वालाः लोमानि॥ 1-20-7 नावपद्यन्त नानुमोदितवन्तः॥ विंशोऽध्यायः॥ 20 ॥


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.